Νέες εξετάσεις αίματος ενδέχεται να μπορούν να προβλέψουν τον κίνδυνο εμφάνισης άνοιας έως και δεκαετίες πριν εμφανιστούν τα πρώτα συμπτώματα, σύμφωνα με πρόσφατες επιστημονικές μελέτες.
Η έρευνα επικεντρώνεται σε μια νέα κατηγορία βιοδεικτών που σχετίζονται με τη νόσο Αλτσχάιμερ, τη συχνότερη μορφή άνοιας. Ήδη, δύο τέτοιες εξετάσεις έχουν εγκριθεί στις ΗΠΑ για τη διάγνωση ασθενών που παρουσιάζουν συμπτώματα. Το επόμενο βήμα για τους επιστήμονες είναι να διαπιστώσουν αν μπορούν να χρησιμοποιηθούν και προληπτικά, πολύ πριν εκδηλωθεί η νόσος.
Η νόσος Αλτσχάιμερ συνδέεται με τη συσσώρευση δύο πρωτεϊνών στον εγκέφαλο, της β-αμυλοειδούς και της tau, οι οποίες σχηματίζουν πλάκες και «κόμπους» που καταστρέφουν τα νευρικά κύτταρα. Οι πλάκες αμυλοειδούς μπορεί να εμφανιστούν έως και 20 χρόνια πριν από τα πρώτα συμπτώματα, ενώ οι αλλοιώσεις της tau σχετίζονται πιο άμεσα με τη γνωστική έκπτωση.
Οι νέες εξετάσεις αίματος δεν μετρούν άμεσα το αμυλοειδές, αλλά μια τροποποιημένη μορφή της πρωτεΐνης tau. Οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι οι αλλαγές στην tau ξεκινούν περίπου την ίδια περίοδο με τη συσσώρευση αμυλοειδούς, γεγονός που τις καθιστά χρήσιμο δείκτη για την εξέλιξη της νόσου.
Σε ασθενείς που ήδη εμφανίζουν προβλήματα μνήμης, οι εξετάσεις αυτές έχουν ακρίβεια περίπου 90% στην ανίχνευση των σχετικών αλλοιώσεων στον εγκέφαλο, βοηθώντας τους γιατρούς να διαπιστώσουν αν τα συμπτώματα οφείλονται στη νόσο Αλτσχάιμερ ή σε άλλη αιτία.
Σε εξέλιξη βρίσκονται κλινικές δοκιμές φαρμάκων που στοχεύουν στην απομάκρυνση των πλακών αμυλοειδούς από τον εγκέφαλο, με στόχο να προληφθεί η περαιτέρω βλάβη. Τα αποτελέσματα αναμένονται το 2027 και θεωρούνται κρίσιμα για το αν οι εξετάσεις αυτές θα χρησιμοποιηθούν ευρέως ως εργαλείο πρόληψης.
Παρά τις αβεβαιότητες, πολλοί επιστήμονες εκτιμούν ότι στο μέλλον τέτοιες εξετάσεις θα μπορούσαν να ενταχθούν σε προληπτικούς ελέγχους, επιτρέποντας την εκτίμηση του ατομικού κινδύνου για άνοια σε βάθος χρόνου.
Ωστόσο, η εφαρμογή τους σε ευρεία κλίμακα θα εξαρτηθεί τόσο από τη βελτίωση της ακρίβειας όσο και από την ύπαρξη αποτελεσματικών θεραπειών που θα μπορούν να αξιοποιούν έγκαιρα τη διάγνωση.
Με πληροφορίες από New York Times
Μπορεί μια εξέταση αίματος να δείξει αν θα εμφανίσετε άνοια δεκαετίες πριν; | LiFO
